Centrum psychologii i psychoterapii Inteligentny Trening 2.0
Jak wygląda diagnoza ADHD u dorosłych? Krok po kroku
Jeszcze kilkanaście lat temu diagnoza ADHD u dorosłego była rzadkością. Dziś wiemy, że ADHD nie „mija” z wiekiem — szacuje się, że dotyczy około 2,5–5% dorosłej populacji. Wiele z tych osób przez dekady funkcjonowało bez diagnozy, słysząc, że są „roztargnione”, „niepoukładane” albo „po prostu się nie starają”. Jeśli zastanawiasz się, czy to może dotyczyć Ciebie — ten artykuł wyjaśni, czego się spodziewać i jak wygląda rzetelna diagnoza ADHD u osób dorosłych.
Czym jest ADHD u dorosłych?
ADHD (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder), po polsku: Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Deficytem Uwagi, to zaburzenie neurorozwojowe, które wpływa na sposób funkcjonowania mózgu — szczególnie w zakresie koncentracji, impulsywności, organizacji i regulacji emocji.
U dorosłych ADHD rzadko wygląda tak, jak stereotyp wiercącego się ucznia w podstawówce. Częściej objawia się jako:
- chroniczne trudności z kończeniem zadań i zarządzaniem czasem,
- poczucie chaosu mimo szczerych prób bycia zorganizowanym,
- impulsywne decyzje i szybko zmieniające się zainteresowania,
- intensywne, trudne do opanowania emocje,
- przepracowywanie się lub — wbrew temu — kompletne blokady i prokrastynacja,
- nadwrażliwość na odrzucenie (tzw. RSD, ang. Rejection Sensitive Dysphoria).
ADHD u dorosłych bardzo często współwystępuje z lękiem, depresją lub wypaleniem zawodowym. Nie każde roztargnienie to ADHD — ale jeśli trudności z koncentracją i organizacją trwają całe życie i znacząco utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto to sprawdzić.
Dlaczego diagnoza często przychodzi dopiero w dorosłości?
Wiele osób — szczególnie kobiet — nie było diagnozowanych w dzieciństwie, bo pozornie dobrze sobie radziły: intensywną pracą i wysiłkiem kompensowały deficyty uwagi. Inne były diagnozowane błędnie: jako osoby z zaburzeniami lękowymi, depresją lub zaburzeniami nastroju. Jeszcze inne żyły w środowiskach, w których ADHD po prostu nie było rozpoznawane.
Diagnoza w dorosłości jest możliwa, rzetelna i — co ważne — ma sens. Wiedza o sobie zmienia sposób, w jaki rozumiesz własne trudności, i otwiera dostęp do skutecznej pomocy.
Diagnoza ADHD u dorosłych bywa trudna, bo jej objawy nakładają się na inne trudności psychiczne: zaburzenia lękowe, depresję, zaburzenia osobowości, skutki traumy czy zaburzenia snu. Dlatego kluczowa jest diagnoza różnicowa przeprowadzona przez specjalistę z doświadczeniem w neuroróżnorodności — kogoś, kto wie, na co zwrócić szczególną uwagę, żeby minimalizować ryzyko błędnego rozpoznania.
Jak wygląda diagnoza ADHD u dorosłych w Centrum Psychologii i Psychoterapii Inteligentny Trening 2.0?
Proces diagnostyczny w Centrum Psychologii i Psychoterapii Inteligentny Trening 2.0 jest zaprojektowany tak, aby był rzetelny, dokładny i uwzględniał specyfikę funkcjonowania osób dorosłych z ADHD. Diagnozę prowadzi psycholożka — diagnostka spektrum ADHD i autyzmu (ASD), która sama jest osobą neuroróżnorodną.
Psycholożka diagnozująca ADHD i ASD w naszym centrum jest osobą neuroróżnorodną — co oznacza, że rozumie te trudności nie tylko z perspektywy klinicznej, ale też osobistej. Wie, na jakie kwestie warto zwrócić szczególną uwagę podczas diagnozy, jak minimalizować ryzyko błędów diagnostycznych i jak oddzielić ADHD od zaburzeń osobowości, zaburzeń lękowych czy innych trudności ze zdrowiem psychicznym, które często towarzyszą neuroróżnorodności.
Etap 1.
Pierwsze spotkanie diagnostyczne (ok. 3 godziny)
Diagnoza ADHD u dorosłych w Centrum Psychologii i Psychoterapii Inteligentny Trening 2.0 składa się z dwóch spotkań, z których każde trwa około 3 godzin. Pierwsze spotkanie obejmuje:
- Wywiad ogólny — psycholożka zbiera informacje o Twoim aktualnym funkcjonowaniu: w pracy, w relacjach, w codziennym życiu. Rozmawiacie o tym, z czym przychodzisz i co Cię skłoniło do szukania diagnozy.
- Diagnozę różnicową — specjalistka ocenia, czy Twoje trudności mogą wynikać z ADHD, czy też mają inne podłoże — np. zaburzenia lękowe, depresja, skutki długotrwałego stresu lub traumy. To kluczowy krok, który oddziela rzetelna diagnozę od pobieżnej oceny.
- Pierwszą część ustrukturyzowanego wywiadu DIVA-5 — DIVA-5 (Diagnostyczny Wywiad dla ADHD u Dorosłych) to jedno z najbardziej uznanych narzędzi diagnostycznych w Europie. Pierwsza część dotyczy okresu dzieciństwa — do około 12. roku życia — i obejmuje pytania o funkcjonowanie w domu, szkole i czasie wolnym.
Etap 2.
Drugie spotkanie diagnostyczne (ok. 3 godziny)
Drugie spotkanie kontynuuje ustrukturyzowany wywiad DIVA-5 i skupia się na dorosłości — od 18. roku życia do chwili obecnej. Pytania obejmują cztery obszary funkcjonowania życia:
- funkcjonowanie domowe i codzienne,
- funkcjonowanie zawodowe,
- funkcjonowanie w relacjach i czasie wolnym,
- szkoła/studia (jeśli dotyczy okresu po 18. roku życia).
Taki sposób prowadzenia wywiadu pozwala ocenić, czy objawy ADHD były obecne już w dzieciństwie — co jest jednym z kryteriów diagnostycznych — i jak ewoluowały do dziś.
Etap 3.
Pełna opinia psychologiczna i dalsze kroki
Po zakończeniu obu spotkań i zebraniu pełnego wywiadu psycholożka wystawia pełną opinię psychologiczną z diagnozą psychologiczną. Opinia zawiera:
- opis zebranego wywiadu i zastosowanych metod diagnostycznych,
- ocenę diagnostyczną z wnioskami klinicznymi,
- zalecenia dotyczące dalszego wsparcia.
Opinia psychologiczna stanowi podstawę do postawienia diagnozy ADHD przez psychiatrę i — w razie potrzeby — uzyskania wsparcia farmakologicznego. Możesz ją przedstawić lekarzowi prowadzącemu lub psychiatrze, który zdecyduje o włączeniu ewentualnego leczenia farmakologicznego.
2 spotkania po ok. 3 godziny każde
Wywiad ogólny + diagnoza różnicowa + pełny wywiad DIVA-5 (dzieciństwo i dorosłość)
Ocena funkcjonowania w 4 obszarach: dom, praca/szkoła, relacje, czas wolny
Pełna pisemna opinia psychologiczna z diagnozą psychologiczną
Stacjonarnie w Warszawie na Bemowie (ul. Lazurowa 11A/1, ul. Żeńców 7/52) lub online
Czego potrzebujesz, żeby umówić się na diagnozę?
Nie potrzebujesz skierowania od lekarza rodzinnego ani żadnego innego specjalisty. Nie musisz też przynosić dokumentacji z dzieciństwa — choć jeśli posiadasz stare orzeczenia, opinie ze szkoły lub inne dokumenty, mogą być pomocne jako uzupełnienie wywiadu.
Wystarczy skontaktować się z Centrum Psychologii i Psychoterapii Inteligentny Trening 2.0 i umówić pierwsze spotkanie. Diagnozę prowadzimy stacjonarnie w Warszawie — na Bemowie lub online. Możesz także skontaktować się telefonicznie pod numerem +48 533 220 883 lub mailowo: biuro@inteligentnytrening.com.
Co po diagnozie?
Diagnoza ADHD to punkt startu — nie meta. Daje odpowiedź na pytanie „dlaczego”, ale ważniejsze jest to, co możesz z tą wiedzą zrobić.
W Centrum Psychologii i Psychoterapii Inteligentny Trening 2.0 oferujemy kompleksowe wsparcie po diagnozie:
- Psychoterapia CBT dla dorosłych z ADHD — terapia poznawczo-behawioralna jest skuteczna w pracy z prokrastynacją, impulsywnością i trudnościami emocjonalnymi związanymi z ADHD.
- Trening neurobiofeedback EEG — metoda neuronaukowa, która przez trening aktywności mózgu wspiera poprawę koncentracji, regulację uwagi i funkcje wykonawcze.
- Wsparcie psychologiczne i coaching ADHD — regularne spotkania pomagające wdrożyć konkretne strategie radzenia sobie w codziennym życiu zawodowym i prywatnym.
- Konsultacje dla par i rodzin — ADHD wpływa nie tylko na osobę z diagnozą, ale często na jej bliskich. Oferujemy wsparcie dla partnerów i rodzin osób z ADHD.
- TUS — Trening Umiejętności Społecznych — dla osób, które chcą pracować nad kompetencjami interpersonalnymi i społecznymi.
FAQ — najczęściej zadawane pytania
Tak. Diagnoza ADHD u dorosłych opiera się na tych samych standardach, co diagnoza u dzieci — szczegółowym wywiadzie klinicznym i wystandaryzowanych narzędziach, takich jak DIVA-5. Doświadczona osoba diagnozująca potrafi oddzielić ADHD od innych trudności, które dają podobne objawy.
Rzetelna diagnoza ADHD u dorosłych wymaga czasu. Trzeba zebrać szczegółowy wywiad obejmujący całe życie — od dzieciństwa po dorosłość — w czterech obszarach funkcjonowania, oraz przeprowadzić diagnozę różnicową. Skrócenie tego procesu zwiększa ryzyko błędnego rozpoznania lub pominięcia ważnych informacji.
Leki na ADHD może przepisywać wyłącznie psychiatra lub neurolog. Opinia psychologiczna wydana przez Centrum Psychologii i Psychoterapii Inteligentny Trening 2.0 jest dokumentem, który możesz przedstawić lekarzowi jako podstawę do dalszej diagnostyki psychiatrycznej i ewentualnego leczenia farmakologicznego.
Tak — i to jest bardzo częsta sytuacja. Wiele osób z ADHD radziło sobie w szkole dzięki wysokiej inteligencji lub środowisku, które kompensowało deficyty uwagi. Trudności nasilają się często w dorosłości, kiedy wzrasta liczba obowiązków, a zewnętrzna struktura — np. szkolna — znika.
Tak, i to znacząco. U kobiet ADHD częściej przyjmuje formę z przewagą trudności uwagowych (bez wyraźnej nadruchliwości) i bywa maskowane przez strategie kompensacyjne. Właśnie dlatego kobiety są wciąż diagnozowane rzadziej i później niż mężczyźni — mimo podobnej częstości występowania ADHD w obu grupach. Diagnostyka w Centrum Psychologii i Psychoterapii Inteligentny Trening 2.0 uwzględnia tę specyfikę.
Nie. ADHD to specyficzny sposób funkcjonowania mózgu, nie defekt charakteru ani słabość. Diagnoza nie mówi nic złego o Tobie jako osobie — daje natomiast narzędzia do lepszego rozumienia siebie i bardziej świadomego zarządzania swoim życiem.
Diagnozujemy ADHD u dorosłych stacjonarnie w Warszawie — na Bemowie (ul. Lazurowa 11A/1, ul. Żeńców 7/52) i online.
Diagnozę prowadzi psycholożka — diagnostka spektrum ADHD i autyzmu (ASD), sama będąca osobą neurorożnorodną.
Po diagnozie oferujemy kompleksowe wsparcie: psychoterapię CBT, trening neurobiofeedback EEG, wsparcie psychologiczne i TUS.
Nie potrzebujesz skierowania. Zadzwoń lub napisz: +48 533 220 883 | biuro@inteligentnytrening.com
www.inteligentnytrening.com