Centrum psychologii i psychoterapii Inteligentny Trening 2.0
Co po diagnozie ASD u dorosłego? Pierwsze kroki i możliwości wsparcia
Diagnoza spektrum autyzmu (ASD) w dorosłości to wydarzenie, które może wesprzeć i zmienić sposób patrzenia na siebie, swoje doświadczenia w relacjach, zachowania i własne życie. Dla wielu osób jest ulgą: nareszcie mam nazwę dla tego, co czuję od lat. Dla innych może być źródłem mieszanych emocji: ulgi, smutku, złości, a niekiedy niedowierzania. Wszystkie te reakcje są zrozumiałe i uzasadnione.
Diagnoza to jednak nie koniec procesu wsparcia, tylko jego początek. W tym artykule opisujemy, co dzieje się po diagnozie spektrum autyzmu (ASD) u osoby dorosłej, jakie formy wsparcia są dostępne i jak wygląda dalsza ścieżka wsparcia osób w Centrum Psychologii i Psychoterapii Inteligentny Trening 2.0.
Diagnoza to punkt startu, nie meta
Jedną z najczęstszych obaw, które słyszymy od osób tuż po diagnozie ASD jest lęk przed „zaszufladkowaniem”. Tymczasem diagnoza nie jest etykietą, tylko merytorycznym i przebadanym metodologicznie narzędziem do lepszego rozumienia siebie, a następnie korzystania z właściwie dobranego wsparcia.
Osoba ze spektrum autyzmu, która np. przez 20 lat funkcjonowała bez diagnozy, nie staje się „kimś innym” po jej otrzymaniu. Staje się kimś, kto wreszcie może spojrzeć na swoje doświadczenia z nowej perspektywy i kto ma prawo do pomocy dopasowanej do swoich rzeczywistych potrzeb, a nie do uśrednionego obrazu osoby neurotypowej.
Co możesz myśleć i czuć po otrzymaniu diagnozy
Reakcje emocjonalne na diagnozę ASD są bardzo różne i nie ma jednej „właściwej” wersji tego przeżycia. Część osób opisuje pierwsze tygodnie po diagnozie jako:
- ulgę: „wreszcie rozumiem, dlaczego pewne rzeczy i relacje z innymi były dla mnie trudne”;
- żałobę: za latami, które minęły bez zrozumienia i bez odpowiedniego wsparcia;
- radość: ze zrozumienia i nazwania, a także poczucia przynależności do społeczności, w której ktoś wreszcie rozumie rzeczy podobnie jak Ty;
- niepokój: co teraz? Jak to wpłynie na moją pracę, relacje, obraz siebie?
- niedowierzanie: „czy to rzeczywiście o mnie?”;
- złość: na system lub/i osoby, które przez lata nie dostrzegały trudności i nie potrafiły/chciały odpowiednio wesprzeć.
Wszystkie te reakcje są prawidłowe. Towarzyszenie sobie w tym procesie, z cierpliwością i bez pośpiechu, jest jedną z najważniejszych rzeczy, jakie możesz dla siebie zrobić po otrzymaniu diagnozy spektrum ASD. Nasi specjaliści są przygotowani do tego, aby pomóc Ci zrozumieć, co oznacza diagnoza i poszczególne pojęcia związane z cechami spektrum autyzmu (ASD). Otrzymasz nie tylko diagnozę ale także konsultację i psychoedukację w tym zakresie – odpowiemy na wszystkie Twoje pytania i wątpliwości.
Co konkretnie możesz zrobić po diagnozie ASD?
Nie ma jednego, obowiązującego planu działania czy protokołu terapeutycznego, który wdraża się po otrzymaniu diagnozy ASD u osoby dorosłej. Każda osoba ma inne potrzeby, doświadczenia oraz inne cele rozwoju. Poniżej opisujemy formy wsparcia, z których najczęściej korzystają dorośli po diagnozie i które przygotowaliśmy dla Ciebie w Centrum Psychologii i Psychoterapii Inteligentny Trening 2.0.
Psychoedukacja
To konsultacja lub cykl konsultacji z psychologiem-diagnostą, w trakcie których dowiesz się, czym charakteryzują cechy spektrum autyzmu i jak mogą ujawniać się w codziennym życiu – szczególnie, jeśli chodzi o komunikację, relacje interpersonalne, sposób przetwarzania informacji i wchodzenia w interakcje społeczne np. w miejscu pracy.
Psychoterapia indywidualna
Psychoterapia po diagnozie ASD jest dostosowana do specyfiki celów i sposobu funkcjonowania osoby z cechami spektrum autyzmu, co w praktyce oznacza między innymi: większą strukturę sesji, jasno określone cele, mniejszy nacisk na odczytywanie sygnałów niewerbalnych w relacji terapeutycznej i większą uwagę na dosłowność komunikacji.
W psychoterapii pracujemy nad takimi obszarami, jak: radzenie sobie z wyczerpaniem po maskowaniu cech spektrum ASD, budowanie stabilnej samooceny, większa samoakceptacja swojej neuroróżnorodności i cech spektrum autyzmu, lepsza regulacja emocji, tożsamość i relacje. Psychoterapię prowadzimy stacjonarnie na Bemowie i Bielanach, a także online.
Treningi umiejętności społecznych (TUS)
Treningi umiejętności społecznych (TUS) to ustrukturyzowana praca nad konkretnymi obszarami codziennego funkcjonowania w interakcjach społecznych, które mogą sprawiać trudność: zarządzanie energią w interakcjach i zapobieganie przeciążeniu sensorycznemu, organizacja i planowanie działań, komunikacja w środowisku zawodowym, rodzinnym i koleżeńskim, rozumienie a także asertywne komunikowanie własnych potrzeb i granic z jednoczesną uważnością na potrzeby i granice innych osób.
Treningi różnią się od psychoterapii tym, że są bardziej praktyczne i zadaniowe: skupiają się na konkretnych strategiach, a nie na głębszej pracy emocjonalnej. Często obie formy są prowadzone równolegle i wzajemnie się uzupełniają. Treningi prowadzimy stacjonarnie oraz online.
Trening neurobiofeedback EEG
Część dorosłych ze spektrum autyzmu zmaga się z trudnościami w regulacji pobudzenia: nadmierną reaktywnością na bodźce, trudnością z wyciszeniem lub, odwrotnie – z utrzymaniem koncentracji. Trening biofeedback EEG (neurobiofeedback EEG) jest sprawdzonym, przebadanym i skutecznym wsparciem w pracy nad tymi obszarami. Metoda jest bezpieczna, nieinwazyjna i dobrze tolerowana przez osoby wrażliwe sensorycznie. Trening prowadzimy wyłącznie stacjonarnie na Bemowie (ul. Lazurowa 11a).
Konsultacje dla bliskich osób ze spektrum autyzmu
Diagnoza ASD u dorosłego często wywołuje pytania i emocje również w jego otoczeniu – u partnera lub partnerki, rodziców, rodzeństwa. Oferujemy konsultacje dla bliskich osób ze spektrum ASD: po to, żeby lepiej rozumieli, jak wspierać, jak nie wyręczać i jak dbać jednocześnie o siebie. Konsultacje prowadzimy stacjonarnie i online.
Jak wygląda ścieżka wsparcia w Centrum Psychologii i Psychoterapii Inteligentny Trening 2.0?
Nasza ścieżka – od diagnozy do długofalowego wsparcia
- Konsultacja wstępna – rozmowa o tym, z czym przychodzisz i czego potrzebujesz po diagnozie. Nie zakładamy z góry, jaka forma wsparcia będzie dla Ciebie właściwa.
- Diagnoza ASD (jeśli jeszcze jej nie masz) – przeprowadzamy ją rzetelnie, z poszanowaniem tempa osoby diagnozowanej i wydajemy pisemną opinię.
- Indywidualny plan wsparcia – psychoterapia, treningi umiejętności, biofeedback EEG lub ich kombinacja, dobrane do Twoich potrzeb i celów.
- Regularna współpraca w zespole specjalistów – jeśli korzystasz z kilku form wsparcia, specjaliści konsultują się ze sobą, żeby Twoja pomoc była spójna.
- Konsultacje dla bliskich – jeśli jest taka potrzeba, włączamy w proces Twoje otoczenie.
Jesteśmy jednym z nielicznych miejsc w Warszawie, które oferuje pełną ścieżkę: od diagnozy psychologicznej, przez psychoterapię, aż po treningi i długofalowe wsparcie – wszystko w ramach jednego, współpracującego ze sobą zespołu.
Jak zadbać o siebie zaraz po diagnozie?
Niezależnie od tego, jak szybko zdecydujesz się na formalną pomoc, jest kilka rzeczy, które możesz zrobić od razu po diagnozie.
- Daj sobie czas na przetworzenie diagnozy – nie musisz od razu wiedzieć, co z nią zrobić.
- Szukaj społeczności – grupy wsparcia dla dorosłych ze spektrum autyzmu, grup internetowych czy miejsc, gdzie inni opisują podobne doświadczenia. Poczucie, że nie jesteś jedyną taką osobą na świecie, ma ogromną wartość.
- Pozwól sobie na odpoczynek – maskowanie przez lata jest wyczerpujące. Diagnoza to moment, w którym możesz zacząć bardziej świadomie dbać o swoje zasoby energetyczne.
- Nie musisz nikomu opowiadać – o diagnozie możesz mówić, kiedy i komu chcesz. To Twoja informacja i Twoja decyzja.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Diagnoza wystawiona przez specjalistę w prywatnym gabinecie jest objęta tajemnicą zawodową i nie jest automatycznie przekazywana pracodawcy ani żadnym instytucjom. To Ty decydujesz, komu i kiedy o niej mówisz. Jeśli zależy Ci na dostosowaniach w miejscu pracy, diagnoza może być pomocna ale wyłącznie wtedy, kiedy sam lub sama zdecydujesz się ją ujawnić.
Nie. Psychoterapia jest jedną z możliwości, nie obowiązkiem. Część osób po diagnozie korzysta przede wszystkim z treningów umiejętności, część szuka grup wsparcia, część na jakiś czas potrzebuje po prostu przestrzeni do oswojenia się z tematem spektrum autyzmu. Na konsultacji wstępnej wspólnie zastanowimy się, co będzie najlepszym krokiem dla Ciebie.
Tak. Psychoterapię indywidualną, treningi umiejętności i konsultacje dla bliskich prowadzimy również online,co oznacza, że możesz korzystać z naszego wsparcia niezależnie od miejsca zamieszkania. Jedyną usługą dostępną wyłącznie stacjonarnie jest trening biofeedback EEG.
Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. Dla niektórych osób kilka miesięcy psychoterapii wystarczy, żeby poczuć się zakorzenionymi w nowym rozumieniu siebie. Inni wracają do terapii w różnych momentach życia, np. gdy pojawiają się nowe wyzwania lub życiowe zmiany. Nie zakładamy z góry ram czasowych – idziemy w tempie, które odpowiada Tobie.
Nie – oba zaburzenia bardzo często współwystępują. Szacuje się, że u około 50-70 procent osób ze spektrum autyzmu występują również cechy ADHD. W naszym Centrum możliwa jest diagnostyka w obu kierunkach – równoległa lub sekwencyjna – tak, aby obraz funkcjonowania był możliwie pełny.
Możesz zarezerwować wizytę przez system online dostępny na naszej stronie, napisać do nas przez formularz kontaktowy lub zadzwonić. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, napisz kilka zdań o tym, czego potrzebujesz na adres e-mail: biuro@inteligentnytrening.com. Pomożemy Ci dobrać właściwą formę wsparcia.
